Conferentie Samen voor Taal smaakt naar meer: ‘Taal begint niet in de klas, maar thuis’

DUIVEN/WESTERVOORT – De allereerste editie van de conferentie Samen voor Taal in De Ogtent bracht maar liefst 67 bevlogen professionals uit kinderopvang, onderwijs, jeugdzorg en het sociaal culturele werkveld uit de gemeente Westervoort en Duiven samen. Het doel? De samenwerking met ouders versterken en kinderen van 0-6 jaar een rijke taalomgeving bieden – thuis én op school.

Door Susan Wiendels

Wethouder Joyce Zwaga (Duiven) zette direct de toon tijdens de opening: “Taal is het startpunt van relaties en de basis voor zelfredzaamheid. Het is een levensbehoefte, net als eten en drinken. Je hebt het je hele leven nodig.” Haar oproep was helder: betrek ouders actief bij de taalontwikkeling van hun kinderen. Want taal begint niet in de klas – het begint thuis.

Hoewel iedereen het belang van ouderbetrokkenheid erkent, blijkt dit in de praktijk niet vanzelfsprekend bleek uit de verhalen van de bezoekers. Huidige onderwijsvisies zien ouders niet altijd als kernpartners, terwijl juist zij een cruciale rol spelen. “Hier ligt een kans om anders te denken en ouders structureel bij taalontwikkeling te betrekken”, gaf David Kranenburg, directeur van Actief Ouderschap, aan. 

Hij introduceerde de aanpak ‘Thuis in taal’, een wetenschappelijk bewezen methode die alle professionals in het werkveld helpt om partnerschapsrelaties aan te gaan met ouders. De methode legt de focus op het stimuleren van de ouder-kind interactie, een sleutelcomponent in de taalontwikkeling van jonge kinderen. De aanpak bestaat uit zeven concrete stappen: verken de taalomgeving thuis, betrek ouders en collega’s als partners, bouw wederkerige relaties op met ouders, organiseer wekelijkse ouder-kindactiviteiten, stimuleer rolontwikkeling bij ouders, geef prioriteit aan taalgebruik en taaluitbreiding en implementeer interventiemogelijkheden.
David Kranenburg: “Door deze stappen te volgen, kun je als professional bijdragen aan een solide basis voor de taalontwikkeling van jonge kinderen.”

Hij gebruikte ‘Het taalhuis’ als treffende metafoor: taalontwikkeling is als het bouwen van een huis. Een stevige basis wordt thuis gelegd, in een veilige en stimulerende omgeving. De verdere opbouw – muren, ramen en deuren – vindt plaats in de kinderopvang, school en andere organisaties zoals Santé Partners en Kunstwerk! in Duiven en Westervoort. Het doel van de bouw? Een ‘bewoonbaar’ taalhuis, waarin kinderen zich vrij en vol vertrouwen kunnen uitdrukken. Samenwerking en overleg tussen alle betrokken partijen vormen de bouwstenen van dit ‘taalhuis’. Je kunt het niet alleen.

De conferentie toonde duidelijk aan dat de wens om gezamenlijk aan de slag te gaan in Duiven en Westervoort aanwezig is. Alleen al in de organisatie: verschillende organisaties maakten de conferentie mogelijk: Thuis in Taal, de gemeenten Duiven en Westervoort, Innerwaard, Zonnekinderen, Santé Partners, Kunstwerk!, Kindercentra Puck & Co en kinderdagverblijf Happy Faces. Daarnaast waren de bezoekers afkomstig uit diverse werkvelden, een mooi fundament voor een breed draagvlak van een gezamenlijke aanpak.

Naast de plenaire sessies konden bezoekers deelnemen aan drie interactieve workshops: meertaligheid, taalontwikkelingsstoornissen en ouder-kind-activiteiten.
Een belangrijke les: het is een misverstand dat meerdere talen verwarrend zijn voor kinderen. Een sterke beheersing van één taal helpt juist bij het leren van andere talen. Verplicht een klein kind dat een andere moedertaal heeft niet om altijd Nederlands te spreken.
Nog een eyeopener: vroegtijdige signalering en begeleiding van taalontwikkelingsstoornis kan veel problemen voorkomen. Want hoe ouder een kind is, des te moeilijker een nieuw taal aan te leren is.

De workshop over ouder-kind activiteiten, ondersteund door filmpjes, liet zien hoe belangrijk het is om ouders actief bij de communicatie met hun kinderen te betrekken. De impact van deze interactie was duidelijk zichtbaar in de filmpjes.

De positieve reacties van de bezoekers spraken boekdelen. Vooral ‘bewustwording’ scoorde hoog als antwoord op de vraag ‘wat heeft deze conferentie jullie geleerd?’ “Dit is een volgende stap op weg naar een stevige taalbasis voor jonge kinderen.”