Dorpshuizen en clubs op weg naar een duurzame toekomst

BEEK – Zonnepanelen op het dak, de verwarming een standje lager of toch eerst de energierekening eens goed onder de loep nemen? Voor maatschappelijke organisaties die hun eigen gebouw beheren, zijn er genoeg mogelijkheden om te verduurzamen. Maar waar begin je, wat levert het op en welke keuzes zijn verstandig voor de toekomst? Die vragen stonden centraal tijdens de Verduurzamingsbijeenkomst van De Liemerse Uitdaging, die maandag 12 oktober plaatsvond in Dorpshuis Beek.

Twintig deelnemers kwamen bijeen om meer grip te krijgen op de energiekosten en de toekomst van hun accommodatie. Want of het nu gaat om een dorpshuis, sportaccommodatie of clubgebouw: hoe houd je zo’n plek betaalbaar, energiezuinig én toegankelijk voor de gemeenschap?

Wie aan verduurzaming denkt, denkt al snel aan isolatie, zonnepanelen of een nieuwe verwarmingsinstallatie. Maar er komt meer bij kijken. Veranderende energiekosten, nieuwe regelgeving, subsidies en de ontwikkelingen op het elektriciteitsnet spelen allemaal een rol. Ook de manier waarop een gebouw wordt gebruikt, kan veel verschil maken.

Tijdens de bijeenkomst kregen vertegenwoordigers van verenigingen en stichtingen inzicht in de ontwikkelingen die op hen afkomen. Daarbij ging het niet alleen om technische oplossingen, maar vooral om praktische vragen. Welke maatregelen zijn voor jouw gebouw interessant? Waar kun je kosten besparen? En hoe voorkom je dat je als bestuur investeert in iets wat achteraf niet de beste keuze blijkt?”We merken dat veel maatschappelijke organisaties wel willen verduurzamen, maar soms door de bomen het bos niet meer zien”, vertelt Peggy Blaauw, manager van De Liemerse Uitdaging. “Er komt veel op organisaties af en tegelijkertijd zijn tijd, kennis en financiële middelen niet onbeperkt. Juist daarom vinden we het belangrijk om organisaties bij elkaar te brengen, kennis te delen en samen te kijken naar praktische stappen die passen bij hun gebouw en situatie.”

Niet alles hoeft tegelijk

Een belangrijk uitgangspunt van de bijeenkomst: verduurzamen hoeft geen megaproject te zijn waarbij alles in één keer op de schop gaat. Juist beginnen met inzicht kan al veel opleveren. Hoeveel energie verbruikt het gebouw eigenlijk en op welke momenten? Welke installaties zijn er aanwezig? En welke maatregelen passen bij de financiële mogelijkheden van de organisatie?

Ook ervaringen uitwisselen helpt. Veel verenigingen en stichtingen lopen tegen dezelfde uitdagingen aan, terwijl kennis en mogelijke oplossingen soms dichterbij zijn dan gedacht.

“Het hoeft niet in één keer perfect”, aldus Blaauw. „Als je weet waar je staat, kun je bepalen welke stap het meeste effect heeft. Soms is dat een technische maatregel, maar soms begint het juist met slimmer gebruik van het gebouw of beter inzicht in de energierekening.”

Dat vooruitkijken belangrijk is, blijkt ook uit veranderingen op de energiemarkt. Op 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling voor zonnepanelen. Organisaties kunnen opgewekte elektriciteit vanaf dat moment niet meer op dezelfde manier wegstrepen tegen de stroom die zij afnemen. Daardoor wordt het belangrijker om te kijken hoe en wanneer de opgewekte energie zelf kan worden gebruikt.

Daarnaast kunnen ontwikkelingen rond netbeheerkosten, de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet en toekomstige nettarieven gevolgen hebben voor de exploitatie van maatschappelijke gebouwen.

Voor verenigingen en stichtingen, die vaak afhankelijk zijn van contributies, vrijwilligers en beperkte financiële middelen, is het daarom belangrijk om tijdig na te denken over de energietoekomst van hun accommodatie.

De bijeenkomst in Dorpshuis Beek was niet alleen bedoeld om kennis op te doen, maar ook om organisaties verder op weg te helpen. Na de presentatie gingen de deelnemers in gesprek met aanwezige bedrijven en organisaties. Zij konden meer informatie geven over mogelijke vervolgstappen, een routekaart voor verduurzaming en de mogelijkheden om met een scan beter inzicht te krijgen in het gebouw en het energieverbruik.

De Liemerse Uitdaging had als doel om maatschappelijke organisaties te ondersteunen bij concrete vervolgstappen en waar mogelijk verbindingen te leggen met deskundigen en het regionale bedrijfsleven.

“Onze rol is niet om voor iedere organisatie hetzelfde advies te geven”, zegt Blaauw. „Ieder gebouw en iedere organisatie is anders. Wat we wél kunnen doen, is helpen om de juiste vragen te stellen, partijen met elkaar verbinden en ervoor zorgen dat organisaties niet ieder afzonderlijk het wiel hoeven uit te vinden.”

Want een duurzaam dorpshuis of clubgebouw gaat uiteindelijk over meer dan energie besparen. Het gaat ook over de toekomst van de vereniging, de betaalbaarheid van activiteiten en een plek waar mensen elkaar kunnen blijven ontmoeten.

Met de bijeenkomst in Beek heeft De Liemerse Uitdaging een volgende stap gezet om maatschappelijke organisaties in de Liemers te helpen hun gebouwen klaar te maken voor de toekomst.