Collage van foto's uit de Tweede Wereldoorlog uit het omvangrijke archief van onze fotograaf Piet Wijnands.
Collage van foto's uit de Tweede Wereldoorlog uit het omvangrijke archief van onze fotograaf Piet Wijnands.

'Bevrijding begon in Westervoort'

Woensdag 27 november vond in zaal 'Bij Bert' in De Ogtent het symposium plaats 'De bevrijding van de Liemers' van de Historische Kring Duiven-Groessen-Loo. Historicus en journalist Pim Gerritzen vertelde daar over zijn scriptie 'De bevrijding van Emmerich tot Arnhem - de Liemers tijdens de Tweede Wereldoorlog'.

Pim Gerritzen (26) is een jongen van de streek. Hij komt uit Tolkamer en mede door verhalen van zijn opa (die als klein jochie met eigen ogen zag hoe een Duits gevechtsvliegtuig crashte bij Lobith) raakte hij geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog. Met name in de gebeurtenissen in de laatste maanden van de oorlog in de Liemers. In juni 2018 haalde Gerritzen zijn bachelor Geschiedenis aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en momenteel volgt hij, naast zijn werk als journalist, een master Militaire Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Onderdeel van die studie is zijn scriptie, waarvan een eerste versie toevallig deze week verschijnt in het 'Jaarboek Achterhoek en Liemers'.

Over één ding is Pim Gerritzen heel duidelijk: "De impact van de oorlog voor de Liemers is met name het laatste halfjaar, van pakweg november 1944 tot april 1945, enorm geweest. Met Westervoort als geografisch gezien belangrijkste dorp. Operatie Quick Anger op 12 april 1945, die uiteindelijk leidde tot de bevrijding van Arnhem en vervolgens Noord-Nederland, vond plaats vanuit Westervoort. Bij de IJssel in het dorp is niet voor niets een herdenkingsmonument."

Eigenlijk vind Pim Gerritzen het vreemd dat een mislukte operatie als Market Garden ieder jaar enorm in de belangstelling staat, terwijl een geslaagde operatie als Quick Anger meestal niet meer is dan een voetnoot. Pim: "Het is vreemd, maar ik snap het wel. Arnhem en de Slag om Arnhem (een onderdeel van Market Garden, red.) spreken het grote publiek natuurlijk meer aan dan schermutselingen bij Westervoort en Duiven, wat zeker in die jaren gewoon boerendorpen waren. Dorpen die vanwege de dreiging van oorlogsgeweld ook nog grotendeels leeg waren gestroomd. Nog net geen spookdorpen."

Als stagiair bij het Erfgoed Centrum in Zutphen kreeg Pim Gerritzen de mogelijkheid zich diepgaand in de oorlogsgeschiedenis van de Liemers te verdiepen. Hij ontdekte dat de Canadezen vanuit Emmerich via 's-Heerenberg en Wehl oprukten naar de oevers van de IJssel bij Westervoort, en dat de Engelsen daar arriveerden vanuit de Betuwe, Nijmegen en Pannerden. Op 31 maart 1945 werd een aantal dorpen in Montferland als eerste bevrijd. Daarna volgde de Liemers. Westervoort werd het dorp waar de geallieerden zich verzamelden voor de oversteek op 12 april. Die oversteek werd gemaakt met amfibievoertuigen, omdat de brug in puin lag. Vreemd genoeg kan Pim Gerritzen niet zeggen of de brug door de Duitsers of de geallieerden werd vernietigd. "De geschiedschrijving is daarin niet eenduidig. Ik hoop ooit nog eens te achterhalen hoe dat precies is gegaan."

Meer berichten