Stemtaal
Als u dit leest, is de verkiezingstijd weer voorbij. We hebben gekozen en we gingen ‘over rechts’ of ‘over links’. Die verkiezingen hebben mij niet alleen op politiek vlak bezig gehouden natuurlijk. Want er gebeurde ook heel wat op taalgebied.
Zo was één van de grootste thema’s Bestaanszekerheid. En dan niet in de zin dat wij allemaal twijfelen aan het feit of we er wel zijn op aarde. Nee, bestaanszekerheid heeft voornamelijk te maken met armoede, een huis kunnen vinden en je boodschappen gewoon kunnen betalen. De politici maakten dit woord dus groter dan alleen maar ‘boodschappen kunnen betalen’.
Je kunt een onderwerp dus op allerlei manieren belichten, framen heet dat tegenwoordig. Als je een frame gebruikt, probeer je via woorden en de beelden en gevoelens die ze oproepen, de manier waarop anderen naar de werkelijkheid kijken te beïnvloeden. Het frame wordt dus een bril waardoor bepaalde informatie wel en andere juist niet gezien wordt. En dat gebeurde tijdens de verkiezingsperiode volop!
Op de laatste avond voor de verkiezingen kwam dit bijvoorbeeld voorbij in het slotdebat: D66-leider Jetten verweet PVV en VVD "symboolpolitiek" rond het migratievraagstuk. "We hebben twaalf jaar lang VVD-gepruts gehad. Ik kies voor een solidair beleid." Wilders vond juist dat D66 "iedereen binnenlaat" en van Nederland "een groot asielzoekerscentrum maakt".
GroenLinks-PvdA-leider Timmermans noemde de klimaatproblemen de "grootste bedreiging voor onze bestaanszekerheid". Frans Timmermans trok de term bestaanszekerheid, waar ik mijn column mee begon, dus juist weer breder om mensen te doordringen van het belang van klimaatmaatregelen. Door bestaanszekerheid aan klimaat te koppelen, zorgt hij dat dit onderwerp ineens veel dichterbij komt. Dat noemen andere politici dan weer ‘bangmakerij' en zo proberen ze ons van alle kanten te beïnvloeden. Ik heb dus maar gewoon drie stem- en kieswijzers ingevuld en me aan dat advies gehouden.
Manon Kummer