Indië-herdenking in Duiven leeft

DUIVEN – Voor de derde keer kwamen op 15 augustus Duivenaren, nabestaanden, veteranen en vertegenwoordigers van de Indische en Molukse gemeenschap bijeen bij het Indië-monument aan de Rijksweg. Samen stonden zij stil bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië 81 jaar geleden en bij de ingrijpende geschiedenis die daarna nog jarenlang doorwerkte.

De Liemers Harmonie zorgde voor de muziek, met onder meer de taptoe en het Wilhelmus. Er werden kransen gelegd bij het Indië-monument door onder meer het gemeentebestuur en de veteranen en Kailani Lang las het gedicht ‘Het is een zachte dag vandaag’ voor van Rian Visser.

Bij het Indië-monument stond een Melati, de Indische jasmijn. De bloem staat symbool voor onder meer herinnering, leven, schoonheid en afscheid, maar ook voor de wortels die elders liggen. Een mooiere symboliek bestaat er niet. De oorlog in Nederlands-Indië trof verschillende bevolkingsgroepen en de gevolgen ervan verdwenen niet toen Japan op 15 augustus 1945 capituleerde.

Twee dagen later riep Indonesië de onafhankelijkheid uit. De daaropvolgende periode van onzekerheid, geweld en strijd kostte opnieuw veel mensen het leven. Voor veel families bleef het verleden niet beperkt tot één generatie. Oorlog, verlies, vertrek en een moeizame start in Nederland werk(t)en vaak nog door bij kinderen en kleinkinderen.

Burgemeester Huub Hieltjes sprak over de drie jonge Duivenaren die in Indonesië omkwamen: Theo Goris, Wim Nijsen en Willy Wolters. Hun namen staan op het monument. "We willen als gemeentebestuur aan alle betrokkenen en nabestaanden een gezicht geven. Er moet ruimte zijn voor alle verhalen.” En die kwamen er.

Reggy Tutuarima, voorzitter van stichting Kumpulan, vertelde over zijn Molukse familie. Zijn ouders spraken nauwelijks over wat zij tijdens de oorlog hadden meegemaakt. Zijn moeder had in een Jappenkamp gezeten, maar zweeg daar jarenlang over. Pas later begon Tutuarima te beseffen wat zijn ouders hadden doorstaan. “Ik heb veel respect gekregen voor mijn ouders en al die mensen die de oorlog hebben meegemaakt. Dat respect toon ik door te herdenken op 15 augustus.”

Ook Olaf Albinus nam de aanwezigen mee in zijn Indische familiegeschiedenis. Binnen zijn familie was het verleden lange tijd vooral iets waarover je níét sprak. Bescheiden zijn, niet klagen, je aanpassen en verdriet binnenshuis houden: het waren waarden die van generatie op generatie werden meegegeven.

De boodschap van de herdenking was eenvoudig: blijf vertellen. Deel verhalen, luister naar ouders en grootouders en geef herinneringen door voordat ze verdwijnen. Na de kranslegging was daar alle ruimte voor. Bij een kop koffie in De Stek gingen Duivenaren, nabestaanden, veteranen en mensen met Indische en Molukse roots met elkaar in gesprek.