Twee jonge filmmakers, één indringend verhaal: Aybuke Demirel en Chimène de Jonge maken indruk met ‘Leaving Hotel California’

DUIVEN – Oud-Candea College scholier Aybuke Demirel (22) en haar studiegenoot Chimène de Jonge (25) maakten een indringende documentaire over Guantánamo Bay. Voor hun film ‘Leaving Hotel California’ brachten ze oud-gevangene Mohamedou Ould Slahi en voormalig NCIS special agent, terrorismeonderzoeker en directeur van de Criminal Investigate Task Force in Guantánamo Bay Mark Fallon zelfs voor het eerst samen. In oktober 2026 volgt de Amerikaanse première.

Door Susan Wiendels

Een ontmoeting op Schiphol, twee mannen met een totaal verschillende relatie tot Guantánamo Bay en twee jonge filmmakers die precies op het juiste moment de camera laten draaien. Voor Aybuke Demirel en Chimène de Jonge is het één van de meest bijzondere momenten uit het anderhalf jaar dat zij werkten aan Leaving Hotel California.

Voor Aybuke Demirel begon het verhaal tijdens haar eerste jaar aan de Hogeschool voor Journalistiek in Utrecht. Ze woonde een lezing bij van Mohamedou Ould Slahi, die in 2002 zonder aanklacht werd gevangengezet in Guantánamo Bay en jarenlang werd verhoord en mishandeld. Wat Demirel vooral bijbleef, was niet alleen wat Slahi had meegemaakt, maar hoe hij ermee omging. “Je verwacht misschien dat iemand na zoiets heel verbitterd is”, vertelt ze. “Maar Mohamedou koos juist voor vergeving. Dat vond ik heel bijzonder.”

Guantánamo Bay werd na de aanslagen van 11 september 2001 gebruikt als detentiekamp voor mannen die door de Verenigde Staten van terrorisme werden verdacht. De locatie op Cuba speelde een belangrijke rol in de juridische constructie rond het kamp. “Praktijken die in de VS niet door de beugel kunnen, konden juridisch in Guantánamo wel plaatsvinden”, vertellen de makers. “Veel mannen zijn mishandeld om antwoorden te verkrijgen. Binnen bepaalde onderdelen van het systeem geloofde men dat het uitoefenen van druk de waarheid zou opleveren. Onderzoek toont juist aan dat mishandeling en uithongering niet leiden tot betrouwbare waarheidsvinding.”

Aybuke Demirel bleef Slahi na de lezing volgen via sociale media. Toen zij en Chimène de Jonge voor hun minor Campus Doc de mogelijkheid kregen om een documentaire te maken, kwam zijn naam opnieuw voorbij. De twee besloten hem een bericht te sturen. De rest is inmiddels geschiedenis.

De documentaire gaat over Guantánamo Bay, maar vooral over de mensen die door het Amerikaanse detentiekamp zijn getekend. Over vergeving, schuld, verantwoordelijkheid en de vraag hoe je verder kunt na wat daar is gebeurd. Welke keuzes zijn daarna gemaakt en welke gevolgen hebben die na 25 jaar nog altijd voor individuen, overheden en samenlevingen? De titel Leaving Hotel California verwijst naar de bijnaam die personeel gebruikte voor de gevangenis op Guantánamo Bay. Want zoals de Eagles zongen: ‘You can check out any time you like, but you can never leave.’
Anderhalf jaar lang verdiepten de twee studenten zich in de zaak. Ze spraken met rechters, advocaten en andere betrokkenen. Ook voormalig CIA-medewerker en klokkenluider John Kiriakou werd in Berlijn geïnterviewd voor context over de ontwikkelingen binnen de Amerikaanse inlichtingen- en veiligheidsdiensten na 9/11.

“Je kunt niet zomaar bij iemand aankomen en zeggen: vertel eens even wat je hebt meegemaakt”, zegt De Jonge. “Je moet eerst begrijpen waar je zelf aan begint.”
Een tweede belangrijke hoofdpersoon werd Mark Fallon, voormalig hoofdonderzoeker in Guantánamo Bay. Fallon verzette zich van binnenuit tegen marteling en andere ondervragingstechnieken. Waar bij Slahi vergeving centraal staat, draait het verhaal van Fallon vooral om schuld en verantwoordelijkheid. “Hij voelt nog steeds verantwoordelijkheid voor wat daar is gebeurd en zet zich nog steeds in voor betere ondervragingstechnieken”, vertelt Chimène de Jonge.

Tijdens het filmen wisselden Demirel en De Jonge verschillende manieren van werken af. Soms volgden ze Fallon bewust als een ‘fly on the wall’, waarbij de camera op de achtergrond bleef en ze hem zo min mogelijk in zijn handelen wilden beïnvloeden. Op andere momenten kozen ze juist voor interviews. Sommige dingen moesten vooraf worden georganiseerd, maar ook daarbij probeerden ze zo min mogelijk te sturen en de gebeurtenissen vooral natuurlijk te laten verlopen. Zo werd ook de eerste ontmoeting tussen Fallon en Slahi op Schiphol georganiseerd, maar lieten de makers het moment vervolgens zoveel mogelijk op zijn beloop. “Dat was echt een moment waarvan je denkt: dit gebeurt nu gewoon en dit kan je maar één keer vastleggen”, vertelt Aybuke Demirel.

Na het filmen wachtte een nieuwe uitdaging: de montage. De studenten kwamen thuis met meerdere terabytes aan beeldmateriaal. Uit die enorme hoeveelheid beelden moest uiteindelijk een documentaire van 20 tot 25 minuten ontstaan. Het bekende ‘kill your darlings’-proces kostte volgens de makers bloed, zweet en tranen. Uiteindelijk moesten veel scènes, hoe goed ze ook waren, sneuvelen om het verhaal als geheel sterker en krachtiger te maken.

Naast interviews en archiefbeelden maakten de filmmakers een zogenaamde ‘interrogation art scene’. Daarin worden de innerlijke worstelingen van Mark Fallon op een kunstzinnige manier verbeeld.

De productie van Leaving Hotel California kostte ongeveer 20.000 euro. Een klein deel van dat bedrag brachten de studenten zelf bij elkaar via sponsoring en crowdfunding. Daarnaast investeerden ze zelf geld in de film en sloten ze leningen af om de rest te kunnen financieren. Vooral het gebruik van archiefmateriaal bleek een flinke kostenpost. “Die licenties zijn echt ontzettend duur”, vertelt Aybuke Demirel.

De makers proberen inmiddels een deel van hun investering terug te verdienen met privévertoningen. Geld is daarbij niet hun belangrijkste doel. Ze willen vooral dat de documentaire een zo groot mogelijk publiek bereikt.

Na de Nederlandse première wacht in oktober 2026 een nieuwe mijlpaal: de Amerikaanse première. Daarna begint het internationale filmfestivalseizoen. Leaving Hotel California wordt ingezonden in de categorie short films.

De weg daarheen heeft de jonge filmmakers niet alleen een film opgeleverd, maar ook belangrijke les. “Ik heb geleerd dat je soms gewoon moet blijven proberen”, zegt Aybuke Demirel. “Ook als je denkt: dit gaat ons nooit lukken.”
Voor De Jonge gaat de documentaire uiteindelijk over meer dan Guantánamo Bay. “Het gaat over mensen. Over vergeving, schuldgevoel, verantwoordelijkheid en opnieuw verbinding zoeken.”Met Leaving Hotel California hopen de twee filmmakers dat het gesprek over die thema’s blijft doorgaan.
Bijdragen? www.gofundme.com/f/LeavingHotelCalifornia.